گبه بافی در میلاجرد

یکی از صنایع و هنرهای دستی میلاجرد گبه بافی می باشد که شهرت و قدمت زیادی دارد در سالهای اخیر این هنر در حال فراموشی بود که با همت کانون فرهنگی و اجتماعی بانوان میلاجرد در حال احیاء می باشد و کلاسهایی به همین منظور در کانون دایر گردیده تا بانوان  را با این هنر اصیل میلاجرد آشتی دهند . خوشبختانه استقبال خوبی از این کلاسها شده است و بانوان میلاجرد که با هنر قالی بافی غریبه نیستند به سوی گبه بافی هم روی آورده اند.

گبه نوعی قالی گره بافته است با پرز بسیار بلند و پود فراوان . در گبه استفاده از خطوط و نقوش لازمه کار بوده اشکال هندسی از انسان ها ، پرندگان ، حیوانات ، گیاهان و درختان از مشخصه های اصلی گبه به شمار می رود .   

 زمينه ي گبه هاي توليدي مناطق مختلف ايران اکثرا داراي رنگهاي روشن نظير سفيد، کرميا شيري است و نقوش به رنگهاي مشکي، قهوه يي، حنايي و... ميباشد. گبه با کمک دارهايقاليبافي افقي و به شيوه ي قالي بافته ميشود و بافندگان براي ايجاد نقوش بر رويفرآوردههاي خود در حين بافت از نقشه استفاده نميکنند و اکثرا به طور ذهني به اين کارميپردازند و بيشتر آنان يک يا چند طرح خاص را در ذهن داشته و در بافت آن داراي مهارت هستند و لي به طور کلي نقش اصلي گبه هاي ايراني را يک مربع مستطيل و يک رديف لوزيدر وسط آن تشکيل ميدهد که رئوس هر يک از لوزيها، به رئوس لوزيهاي ديگر متصلاست و در اصطلاح محلي کم ناميده ميشود و علاوه بر اين، استفاده از نقوش بوته جقه وگلهاي مختلف به طريقه ي هندسي نيز جاي خاصي در گبه هاي توليدي توسط عشاير،روستانشينان و بافندگان شهري مناطق پيش گفته دارد و در مجموع ميتوان گفت وجهمشترک تمامي گبه هاي ايراني، گونه يي نقش پردازي سنتي است که طي هزاران سالپرورش يافته و نيز صور هندسي و نگارههاي پرندگان و حيوانات زمينه که ممکن استمرکب باشد از رديف صور هندسي يا انواع گل (چيزي شبيه نقوش فرشهاي ترکمني) يامانند دستبافهاي قشقايي راه راه باشد، با يک تا سه ترنج در هر گوشه. گاهي نيز ممکناست زمينه ي مرکزي منقسم به چند مربع و يا بر حسب روش ديرينه و باور داشتهايذهني هر هنرمند مرکب از رديفهاي بوته جقه باشد و هر چند نگفته پيداست که هر يک از نقوش رايج در گبه بافي قرن هاست به ايل يا منطقه يي خاص منسوب است، ولي از ذکر اين نکته نيز نبايد گذشت که: هم عشاير و هم روستانشينان از گروههاي همسايه ي خود و نيزگروه هايي که به هر مناسبت به ايل يا روستاي آنها منضم شده تاثير گرفته اند و به هماننسبت نيز بر آنان تاثير گذاشته اند و اين تبادل و تحول قرن هاست دوام داشته و در نهايتنيز منجر به پيدايش نقوش دورگه ي بسيار زيادي شده که در حد خود پذيرفتني و برخوردار از نوعي ارزش هنري ويژه است.

 گبه در اندازههاي مختلف بافته ميشود و براي بافت هر تخته ي 200 - 100 سانتي متري آنهمکاري يک ماهه ي دو بافنده با روزي شش ساعت کار الزامي است. بافت گبه، همان گونهکه گفته شد با بهره گيري از پشمهاي خود رنگ انجام ميشود ولي گاهي بافندگان برايشفافيت بخشيدن به مواد اوليه مصرفي شان بر روي پشمهاي سفيد، شکري و کرم عملياتسفيد گري و بر روي پشمهاي قهوه يي و مشکي نيز عمليات رنگرزي انجام ميدهند و بهوسيله ي پوست ميوه ي بلوط که در اصطلاح محلي جفت ناميده ميشود، نوعي رنگ قهوه ييمتمايل به حنايي و با کمک پوست انار، زاج و رنگ آهن رنگ مشکي شفافي به وجود ميآورند.

مشخصات یک گبه مرغوب

نقش های گبه

• نقش دو لوزی سماور
• نقش وسط چنگ
• ماه و آفتاب
• نقش حسین خانی
• نقش کنگرهای
• چنگ
• قلیونی (محل اتصال دو لوزی را قلیونی میگویند)
• نقش چنار
• بغل خوسی
• نقش ساده شده حیوان مانند نقش آهو که به آن شکال میگویند . 

• ناظم
• گل حاشیه و چهار شاخه
• سراب
• نقش بلبل
• نقش تجریهٔ حیوان
• نقش کبک روی کوه
• نقوش شطرنجی